Stichting Samen Energie Neutraal kan niet rekenen

Stichting Samen Energie Neutraal (SEN) bood in november 2017 een rapport aan aan de Tweede Kamer met daarin de Quick-Fit oplossing waarmee woningen in Nederland versneld energieneutraal zouden kunnen worden gemaakt.

Helaas blijken de rekensommen voor een gemiddeld huishouden die in de bijlage 1 van het rapport zijn opgenomen niet te kloppen. Ze schetsen net als in de video hieronder een veel te rooskleurig beeld waarbij er met een investering van 7000 euro in een hybride warmtepomp en 12 zonnepanelen 50% bespaard zou kunnen worden op zowel gas als elektriciteit. Er zou bij een afschrijving in 17 jaar een maandelijks voordeel behaald worden dat kon oplopen tot 23 euro.


Dat leek me te mooi om waar te zijn en dat is het dus ook. Ik heb zelf maar eens aan het rekenen gegaan en heb die berekeningen voorgelegd aan Invent die de berekeningen aan SEN had aangeleverd. Invent bevestigde de juistheid van mijn berekeningen. Het komt er op neer dat de besparingen hoofdzakelijk met de zonnepanelen worden behaald maar dat die niet toereikend zijn om de investering in de hybride warmtepomp in 17 jaar terug te verdienen. De woonlasten gaan dus wel degelijk omhoog. SEN heeft gewoon selectief zitten shoppen in de berekeningen van Invent om een zo rooskleurig mogelijk beeld te schetsen.

De Tweede Kamer reageerde enthousiast. Dat kamerleden niet kunnen rekenen wist ik al wel maar van SEN had ik het niet verwacht.

Inmiddels is de bijlage herzien maar het is er niet beter op geworden. Niet alleen gaat het niet om een representatief huis, een vrijstaande arbeiderswoning uit 1916 met slechts een bewoner, de gepresenteerde gegevens deugen niet. Een gasbesparing van 94% door het plaatsen van een hybride warmtepomp is gewoon onzin. Hiermee worden consumenten bewust op het verkeerde been gezet.

50% meer opslagcapaciteit door Nederlandse vinding

Lithium-ion accu’s krijgen tenminste 50% meer opslagcapaciteit als Leydenjar zijn silicium anode op de markt kan brengen. Ondanks deze vinding kleven er nog veel nadelen aan de Li-ion accu’s.

Omdat lithium aan de lucht verbrand is een luchtdichte verpakking een vereiste. Toch wil er nog wel eens een accu in de brand vliegen zoals we bij Tesla hebben gezien. Een ander nadeel van Li-ion accu’s is het gebruik van zeldzame metalen. Hoewel lithium beperkt beschikbaar is, is dat niet de grootste bottleneck. Dat is het nog minder beschikbare kobalt dat in de kathode wordt gebruikt. Het aantal oplaadcycli van Li-ion batterijen zonder significante degeneratie is ook nog eens beperkt. En dan zijn er nog de kosten. Li-ion batterijen zijn gewoon duur.

Al deze nadelen hebben zoutaccu’s niet. Zoutaccu’s zijn dus bij uitstek geschikt om teveel opgewekte energie met zonnepanelen op te slaan. Als de salderingsregeling straks vervalt voorspel ik een run op deze goedkope accu’s.

Duurzaam bouwen (101): Verwarming in maart 2018

In maart was de gemiddelde buitentemperatuur hetzelfde als in januari (5,3 graad gemeten op 2,5 meter boven de grond). Toch verbruikte de warmtepomp 50 kWh minder dan in januari (216 kWh tegenover 266 kWh). Dat was een direct gevolg van de passieve verwarming door de zon. Hoewel de zon inmiddels veel minder ver de woning inkomt dan in januari waren er veel meer zonne-uren. Dat komt ook tot uiting in de met de 24 zonnepanelen opgewekte energie. In maart was dat 590 kWh tegenover 141 kWh in januari. Netto werd er in maart 80 kWh teruggeleverd aan het net.

In totaal heeft de warmtepomp deze winter 1121 kWh verbruikt. Daarmee verbruikt de 3 kW warmtepomp een stuk minder dan op voorhand verwacht.

Duurzaam bouwen (100): Sterrenwacht en kruidenkas geplaatst

Met de plaatsing van de sterrenwacht en de kruidenkas is het huis eindelijk klaar.

Met behulp van de buren is de koepel op de onderbouw geplaatst. In twee dagen tijd is zo een nieuwe sterrenwacht in elkaar gezet en geplaatst. Voor het draaien van de koepel en het openen van de schuif is nu geen kracht meer nodig zoals bij de stalen koepel in Buinerveen het geval was. Nu rest nog de afwerking van het binnenwerk alvorens het waarnemen van sterbedekkingen door planetoïden kan worden hervat.

Met de plaatsing van een kruidenkasje gemaakt van gerecycled kunststof wordt inhoud gegeven aan het zelf verbouwen van verse kruiden. Als dat een succes wordt kunnen er kasjes worden bijgeplaatst.

Ecoliner van Reduxion maakt verwachtingen niet waar

Met veel tam tam wordt een nieuwe uitvinding van Wil Schotman gepresenteerd als de 1 op 1 vervanger van de CV-ketel. Vanaf eind 2018 kan iedereen zonder probleem van het gas af. CV-ketel eruit en Ecoliner erin. Weinig installatiewerk en ook nog eens weinig onderhoud en voor 2500 euro ex installatiekosten ben je van het gas af. Tijdens de presentatie op 13 maart 2018 in Hardenberg moet een sausje van quasi wetenschappelijke termen als “lichtpulsen” en “stratogassen” ons doen geloven dat dit het ei van Columbus is.

In het vooraf toegestuurde A4’tje informatie wordt gesproken over 35 tot 45% goedkoper dan gas. Dat leek te mooi om waar te zijn en dat is het dus ook. Alleen als je een hele dikke portemonnee hebt kun je zo van het gas af. De kosten van het apparaat zelf en de onderhoudskosten mogen dan meevallen, de resulterende energiekosten doen dat zeker niet. De gepresenteerde rekenmodellen deugen gewoon niet. Voor iedere kuub gas zou de Ecoliner slechts 5,3 kWh elektriciteit gebruiken. Dat is gewoon pure misleiding.

In veel gevallen zul je over moeten op krachtstroom, wat je al 600 euro aan vast recht per jaar scheelt op de energierekening. Maar voor een gemiddelde huishouden is dat gelukkig niet nodig. Het grote verschil zit ‘m in het prijsverschil tussen gas en elektra. Een kuub Gronings gas met een energie-inhoud van 9,7 kWh kost ruwweg 65 cent terwijl 1 kWh elektriciteit ruwweg 20 cent kost. De Ecoliner is een elektrisch verwarmingsapparaat en elektrisch verwarmen is gewoon 9,7*20/65=3 keer zo duur als verwarmen met gas. Dit is niet helemaal correct omdat je daarbij ook de rendementen moet verdisconteren. Het gemeten rendement van de Ecoliner komt op basis van de eerste metingen van Ted Wildering van de Hanze Hogeschool uit op 86 tot 90% waar zijn gemeten rendement van een Remeha CV ketel uitkomt op 75%. Als die metingen juist zijn dan zijn de energiekosten van de Ecoliner 2,5 keer zo hoog als die van een gasketel. Voor een gemiddeld huishouden dat nu 1500 kuub gas verstookt betekent dat dus 1500*0,65*1,5= 1460 euro extra kosten per jaar. Moet je naar krachtstroom dan gaat het dus om 2000 euro extra per jaar.

Natuurlijk kan dat wel enigszins worden verzacht door het plaatsen van zonnepanelen. Zonnepanelen verdienen zich immers in 6 jaar terug en daarna is de elektriciteit daarvan bij de huidige saldering gratis. Maar ja, niet iedereen kan zonnepanelen plaatsen en ook die saldering staat ter discussie. Kortom, niet aan beginnen is mijn advies.

Verslaafd aan uw mobiele telefoon?

Afkicken voor 12 dollar met de “Nophone”. Onbreekbaar scherm, nooit meer opladen, nooit meer gebeld worden op ongewenste momenten, nooit meer de irritante piepjes bij binnenkomende berichten en zeeën van tijd voor een goed gesprek. Je kunt hem rustig op tafel leggen tijdens een etentje buiten de deur. Wat een verademing!

Duurzaam bouwen (99): Verwarming in februari 2018

In februari was de gemiddelde buitentemperatuur 3,8 graden lager dan in januari (1,5 graag tegenover 5,3 graad gemeten op 2,5 meter boven de grond). Daar staat tegenover dat er veel zonnige dagen waren waardoor passieve verwarming een aanmerkelijke rol heeft gespeeld. Daardoor werd er door de warmtepomp gemiddeld per dag slechts 0,1 kWh meer energie gebruikt (8,7 kWh tegenover 8,6 kWh). De opwekking met de zonnepanelen was met 488 kWh hoog (vorig jaar was dat 231 kWh). Daarmee is er in februari netto maar 25 kWh energie gebruikt en is de mindere productie in januari meer dan goed gemaakt.

Luchtvochtigheid, koudebruggen en condens.

De luchtvochtigheid in huis zakt heel langzaam. We hebben begrepen dat kalkhennep wanden wel 2 jaar nodig hebben om hun definitieve droging te bereiken. De luchtvochtigheid in huis zit nu rond de 70% waar we in augustus met 80% zijn begonnen.

De wanden en het dak zijn zo goed geïsoleerd dat de Velux daklichten waarin dubbel glas is gebruikt bij lage buitentemperaturen veel condens geven. Ook de kozijnen fungeren als koudebruggen en het hang- en sluitwerk levert veel condens op.

Duurzaam bouwen (98): Verwarming in januari 2018

De Kensa shoebox warmtepomp van 3 kW wordt gebruikt voor de vloerverwarming en voor het voorverwarmen van het douchewater tot 25 graden. In januari was de gemiddelde buitentemperatuur vrij hoog maar daar staat tegenover dat er maar weinig zonnige dagen waren. Passieve verwarming heeft dus nauwelijks een rol gespeeld. Ook de opwekking met de zonnepanelen was daardoor met 140 kWh relatief laag (vorig jaar was dat nog 265 kWh).

Met de plugwise meten we het elektriciteitsverbruik van de warmtepomp en van de wasmachine/droger combinatie. De wasmachine/droger heeft in januari 49 kWh verbruikt. De warmtepomp verbruikte 266 kWh. Dat is het equivalent van 27,5 m3 gas (1 m3 Gronings gas bevat 9,7 kWh aan energie). Dat is dus nog geen m3 per dag. De thermostaat staat zo ingesteld dat de temperatuur in woonkamer/eetkamer/keuken (zone 1) ’s ochtends 19,5 graad is en vanaf ’s middags 15:00 uur 20,5 graad. ’s Nachts is de instelling net als in de slaapkamer/badkamer (zone 2) 17 graden. In de werkkamer/hal (zone 3) staat ie continue op 16,5 graad.

Netto hebben we in januari 2018 460 kWh verbruikt. Samen met de opwekking komt dat neer op 600 kWh. Na aftrek van warmtepomp en wasmachine is door de rest van de apparatuur dus 285 kWh verbruikt. Daarvan komt 30 kWh voor rekening van de luchtontvochtiger. Omdat we geen mechanische ventilatie hebben gebruiken we deze in de badkamer wanneer de luchtvochtigheid buiten boven de 70% is. Natuurlijke ventilatie heeft dan geen zin. Zo’n 30 kWh komt voor rekening van de doorstroomverwarmer die het douchewater van 25 naar 45 graden verwarmt. In de badkamer gebruiken we verder twee infraroodpanelen, waarvan één als spiegel. Die zijn ook nog eens goed geweest voor 15 kWh. Warm afwaswater/ spoelwater/ kookwater schatten we goed voor zo’n 30 kWh. Dan blijft er dus nog zo’n 180 kWh over voor regenwaterpomp/ vloerverwarmingspomp/ vaatwasser/ koelvriescombinatie/ ovens/ kookplaat/ computer/ tv en verlichting.

Power to gas met behulp van archaea

Archaea zijn eencellige organismen die extremofiel zijn. Ze vormden de eerste levende organismen op aarde in een tijd dat de omstandigheden op aarde nog extreem waren. Ze hebben zich maximaal aangepast aan de heersende omstandigheden. Zo zijn er archaea die prima in staat zijn om waterstof en CO2 om te zetten in methaan dat direct het gasnet in kan. Surplus energie van windturbines en zonneparken kan zo worden opgeslagen in de vorm van methaan. De waterstof wordt geproduceerd middels elektrolyse van water en het CO2 is afkomstig uit industriële processen. Op die manier worden op een goedkope manier verschillende problemen in een keer opgelost. CO2 uit industriële processen verdwijnt niet in de atmosfeer en draagt niet langer bij aan het broeikaseffect, surplus energie wordt direct gebruikt en opgeslagen in de vorm van gas dat later weer kan worden gebruikt om energie op te wekken op het moment dat het windstil is en er geen zon schijnt.

Electrochaea brengt het op de markt.

Clean and affordable transport for all

Dat is leus waarmee de Lightyear One start-up vanaf 2019 een volledig elektrische auto op de markt wil brengen. Helaas is deze leus erg misleidend. De auto gaat 119.000 euro exclusief belastingen kosten, nauwelijks betaalbaar dus en zeker niet voor iedereen. Schoon is dus zowel in de Nederlandse als Vlaamse betekenis het enige dat overblijft. Mooi is ie zeker!

Betaalbaar blijkt het grootste probleem voor alle elektrische auto’s. Opel, waar wij een Ampera innovation reserveerden voor net geen 41.000 euro all in, wenst zich niet langer aan die overeenkomst te houden. Ze komt met een prijsverhoging van een kleine 6.000 euro. En het is slikken of stikken bij Opel!

Moeten we misschien net als voor zonnepanelen nu ook weer in China zijn voor betaalbare elektrische auto’s? GAC Motor biedt daar de GE3 aan voor rond de 25.000 dollar.

Voorlopig maar even afwachten! Er zijn inmiddels zoveel nieuwe full electric cars met een grote actieradius aangekondigd dat een keus maken op dit moment weinig zin heeft.