Categoriearchief: Materialen

Duurzaam bouwen (23): Fundering van schuimbeton en ecocrete100

schuimbetonZoals reeds eerder gemeld maken we een fundering van schuimbeton. We hebben wel een paar dingen veranderd.

De poeren hadden we van gerecyclede betontegels willen metselen. De logistiek rond het verzamelen van betontegels blijkt voor ons echter lastig. Ook zijn we gewaarschuwd dat zettingsverschillen tot scheuren in de schuimbeton kunnen leiden. Op het verdichte zand beginnen we daarom met een 8 cm dikke betonplaat van ecocrete100. Ecocrete100 is beton waarin grind volledig vervangen is door betongranulaat (gerecycled beton). Lees verder

Duurzaam bouwen (22): Toch geen ecoboards, steico liggers, pavatex, isovlas en ceranex?

natureplus-labelMet duurzame materialen weet je het maar nooit, blijkt nu. De Ceranex fabriek in Dinteloord is een half jaar geleden voorzichtig opgestart maar levert nog steeds geen planken die aan de kwaliteitseisen van de bedenkers voldoen. Er kan ook geen enkele garantie gegeven worden dat ze binnen 3 maanden wel beschikbaar zijn. Het kan dus zomaar zijn dat we in ieder geval voor de waterslagen en de plint rond de woning moeten overschakelen op plan B, Belgisch hardsteen. Dat zou opnieuw een aanslag zijn op ons budget. Tijd om eens kritisch te kijken naar de andere duurzame materialen die we zouden gaan gebruiken. Lees verder

Biobased technologie komt op stoom

biobased-industrieVeel industriële processen zijn voor verbetering vatbaar zowel qua energieverbruik als qua CO2 uitstoot. Eerder schreef ik al over de papierindustrie. Dankzij een subsidie wordt nu 80% CO2 reductie mogelijk.

Ook als het gaat om bioraffinage worden er grote stappen gezet. Sprak ik eerder over bioraffinage van mest en van koolzaad, nu komt ook de raffinage van suikerbietenpulp nadrukkelijk in beeld.

Tot slot komen er steeds meer biobased materialen op de markt. De TU Wageningen heeft er een magazine voor: BPM (Biobased Performance Materials).

Ceranex, een nieuw ecologisch product van reststoffen

B8NGER Aubergine plant

B8NGER Aubergine plant

Vezels van aubergineplanten, bermgras, riet of snoeiafval, het is allemaal geschikt materiaal om ceranex van te maken. Het wordt gemaakt van 100% natuurlijke grondstoffen waarvan 90% plantenvezels. Tijdens het energiezuinige productieproces worden de vezels versteend zoals dat ook met hout kan gebeuren in de bodem. Dat laatste duurt ten minste 80 jaar maar vraagt meestal duizenden jaren.

Ceranex is kleurecht, onderhoudsarm, volledig recyclebaar en brandbestendig. Het mag daarom met recht ecologisch heten. Het is te koop als planken met grote lengtes en onder andere toepasbaar als gevelbekleding.

Duurzaam bouwen met kruislaaghout

Bouwen met hout of houtafval is duurzamer dan bouwen met beton en staal. Met hout wordt immers CO2 vastgelegd terwijl de staal- en betonproductie veel CO2 uitstoot geeft. De bomen groeien echter niet tot in de hemel zoals iedereen weet. Dat is de reden dat de afmeting van hout zijn beperkingen heeft. Daar zijn echter wel oplossingen voor.

gelamineerd2Gelamineerd hout is zo’n oplossing die ook nog heel esthetisch oogt. Hout wordt daarbij in dunne lagen op elkaar gelijmd. Omdat dun hout makkelijk te buigen is kunnen daarmee ook speciale vormen worden gerealiseerd. Zeker wanneer daarbij ook duurzame lijmen op basis van lignine worden gebruikt is dat heel duurzaam. Lignine is afkomstig uit het vezelmateriaal van planten en bomen, in feite het materiaal dat hout zijn sterkte geeft.

kruislaaghout1Een andere oplossing is kruislaaghout. Door het hout in verschillende richtingen te verlijmen wordt het niet alleen sterk in de lengterichting maar ook sterk in de breedte. Hierdoor wordt het bouwen met hout schier onbeperkt. Er zijn nu al gebouwen van 10 etages met kruislaaghout gerealiseerd zonder beton en staal maar uiteindelijk kunnen er ook wolkenkrabbers mee worden gebouwd.

Is zo’n gebouw dan niet brandgevaarlijk? Nee, sterker nog zo’n gebouw is zelfs minder brandgevaarlijk dan gebouwen waarin staal de sterkte levert. Staal verliest zijn sterkte boven een bepaalde temperatuur en een gebouw stort dan in. Hout, wanneer dik genoeg, verkoolt slechts aan de buitenkant en die koollaag voorkomt dat het hout in de kern verbrandt. Daardoor behoudt het gebouw zijn integriteit.

Cradle to cradle plaatmateriaal

ecoboardEcoBoard is een 100% milieuvriendelijk plaatmateriaal gemaakt van restanten van oogstvezels uit de landbouw dat zonder formaldehydelijm wordt verwerkt tot hoogwaardige vezelplaten. Ze zijn 100% biologisch afbreekbaar en eindeloos recyclebaar. Het materiaal heeft een negatieve CO2 voetprint van -0,618 CO2 eqv/kg. Het is een constructieve plaat die lichter en sterker is dan MDF en bovendien brandwerend. Daarom heeft het vanuit milieu en gezondheid het DUBOKEUR en het NaturePlus eco label. De fabriek in Nederland is nog steeds niet gerealiseerd waardoor het materiaal nog steeds uit China komt.

Compakboard uit Heerenveen is al een beter product omdat het in Nederland wordt gemaakt (wanneer is nog de grote vraag; de start van de productie in Heerenveen wordt keer op keer uitgesteld in verband met problemen dus het wordt zeker niet eerder dan ergens in 2017). Ook hier worden reststoffen uit de agrarische sector verwerkt tot platen met verschillende dichtheden voor verschillende toepassingen als alternatief voor onder andere mdf, vezelplaat of pleisterplaat.

Pavatex is een houtvezelplaat gemaakt van reststoffen afkomstig van houtzagerijen. Het is om die reden ook ecologisch en duurzaam. Als bindmiddel wordt lignine gebruikt. De plaat is door toevoeging van latex waterafstotend maar veel minder sterk dan EcoBoard en ook goedkoper. Lees verder

Bouwen met stroblokken

stromachineBouwen met stro wordt in Nederland een stuk gemakkelijker nu Pim Hondeveld een machine heeft ontwikkeld waarmee stro op maat geperst kan worden. Niet alleen zijn de maten van de blokken te variëren er zijn ook allerlei profielen en uitsparingen in aan te brengen waardoor ze als legostukjes in elkaar te passen zijn en ook leidingen kunnen worden geïntegreerd. Pim heeft met zijn “straw blocks systems” onlangs de duurzame dinsdag prijs gewonnen. Hij werd als een van de vier winnaars uit 220 duurzame inzendingen gekozen.
stroblok
Met zijn systeem wordt goedkoop duurzaam bouwen mogelijk waardoor het een geduchte concurrent van traditioneel bouwen kan worden. Het stro kan zowel in wand, dak als vloer worden toegepast en is als restproduct in de landbouw een prima isolatiemateriaal gebleken.

Hier en daar zullen misschien nog wel wat ambtelijke regeltjes moeten sneuvelen om grootschalige toepassing mogelijk te maken.

1,2,3,4 hoedje van ….

hoedjevanpapierIn de papierindustrie wordt veel water en energie verbruikt (voor een ton papier zijn 20 bomen, 60000 liter water en 2,9 gigajoule energie nodig). Daardoor is de papierindustrie de op drie na grootste CO2 uitstoter ter wereld. Elke verbetering in het productieproces helpt de impact op het milieu te verkleinen. Dat begint al met het recyclen van het eindproduct waardoor er minder hout nodig is. Daarnaast kan het gebruikte water volledig hergebruikt worden. Ook de restwarmte kan worden gebruikt. De biologische reststoffen kunnen worden vergist of geraffineerd wat energie en bruikbare mineralen oplevert.

Fundamentele veranderingen in het productieproces leveren een minstens zo belangrijke bijdrage. In plaats van hout, een relatief langzame groeier, kunnen er vezels van snelgroeiende gewassen worden gebruikt zoals hennep en bamboe of van restproducten als stro. Maar ook zonder pulp op basis van mineralen kan een goede papiervervanger geproduceerd worden (gaiakraft, terraskin en allwrite).

Nog revolutionairder is het recent door de TU Eindhoven gevonden oplosmiddel dat lignine en cellulose op een simpele manier kan scheiden. Tot nu toe gebeurt dat onder hoge druk bij hoge temperaturen waardoor veel energie nodig is. Naar schatting kan zo 40% op water en energie worden bespaard. Bijkomend voordeel is dat de lignine gemakkelijk kan worden gewonnen, als grondstof voor biobased lijm en biobased plastics.

Kortom de papierindustrie is hard op weg om zijn milieubelasting drastisch terug te brengen en daarmee een voorbeeld voor veel andere energieintensieve industrieën.

Een huis van stro

In Nederland worden maar mondjesmaat huizen van stro gebouwd, terwijl strobalen de beste isolatie geven. Wanden bouwen van strobalen en afwerken met leem is een manier van milieuvriendelijk bouwen. Het creëert een comfortabel en gezond binnenklimaat. In Litouwen maakt het bedrijf Ecococon kant en klare stropanelen waardoor deze bouwwijze voor meer mensen beschikbaar komt.