Duurzaam bouwen (103): Record opwekking in mei 2018

In mei 2018 wekten onze 24 zonnepanelen 1065 kWh op. Dat is ruim 16% van de jaarproductie. Er werd netto ruim 820 kWh teruggeleverd aan het net.

Het heeft in mei nauwelijks geregend in De Wijk. Het niveau in de vijver is 20 cm gezakt. Ook in april was er al weinig regen gevallen, reden om de toiletspoeling eind april al op leidingwater over te schakelen. Daardoor konden we in mei blijven douchen en wassen met regenwater. Eind mei is de regentank nog 30% gevuld, genoeg voor een dag af 20. Het is daarom te hopen dat er in De Wijk nu ook eens een flinke plensbui valt zoals we elders in het land hebben kunnen zien.

De klimaatbeheersing in de woning is nog niet helemaal naar tevredenheid. Zo wordt de koeling van de woning een probleem als het dagenlang achter elkaar extreem warm is. De temperatuur loopt dan in de woonkamer uiteindelijk op tot 25,5 graden en in de slaapkamer tot 23,5 graden. Door in de vroege ochtend warmte te spuien kan er wel 1 tot 1,5 graad af maar dat is voor ons nog te warm. We overwegen daarom alsnog een koelunit aan de warmtepomp toe te voegen. De komende maanden houden we daarom de temperatuur extra in de gaten.

Ook de vochtigheidsgraad blijft te hoog naar ons zin. Het CO2 gehalte in de woning is echter wel prima.

Van het gas los met infrarood panelen?

In het Radarextra programma van 21 mei zijn infrarood panelen geadviseerd door thuisbaas van Urgenda voor de verwarming van een woning in Amsterdam. Opmerkelijk was het antwoord op de slotvraag, “en wat betekent dat voor de energierekening?”: “Ja dat moeten we afwachten!” Dat is typerend voor het soort adviezen dat geen duidelijkheid geeft en gespeend is van enige technische kennis bij de adviseurs.

Het rekensommetje is toch relatief simpel. Een infrarood paneel is een vorm van elektrische verwarming. In principe is dat een COP1 verwarming (er komt net zoveel energie in de vorm van warmte uit als je er aan energie in de vorm van elektriciteit in stopt). Elektrisch verwarmen is drie keer zo duur is als gasverwarming. In dit geval is dat niet helemaal correct omdat infrarood panelen stralingswarmte afgeven waarbij de omgevingstemperatuur best een graad of 3 lager kan zijn om toch comfortabel te zijn. Per graad bespaar je zo’n 6% op energie dus de totale energiebesparing kan daardoor oplopen tot ongeveer 20%. De kosten worden dus niet 300% maar slechts 240%. Tel uit je verlies! Dat thuisbaas en Urgenda dat niet zouden weten is flauwekul.

Zijn infrarood panelen dan helemaal nergens goed voor? Nee, zo erg is het gelukkig ook weer niet. Daar waar slechts kort meer warmte wordt gevraagd dan de relatief lage omgevingstemperatuur kan het zeker een uitkomst zijn. In de badkamer is dat bijvoorbeeld het geval. Een infrarood spiegel bij de wastafel is dus zeker comfortabel en bespaart energie. Bovendien beslaat zo’n spiegel niet wat verder bijdraagt aan het comfort. Een ander voorbeeld is een infrarood paneel onder een bureau in een werkkamer die maar enkele uren per dag wordt gebruikt.

Stichting Samen Energie Neutraal kan niet rekenen

Stichting Samen Energie Neutraal (SEN) bood in november 2017 een rapport aan aan de Tweede Kamer met daarin de Quick-Fit oplossing waarmee woningen in Nederland versneld energieneutraal zouden kunnen worden gemaakt.

Helaas blijken de rekensommen voor een gemiddeld huishouden die in de bijlage 1 van het rapport zijn opgenomen niet te kloppen. Ze schetsen net als in de video hieronder een veel te rooskleurig beeld waarbij er met een investering van 7000 euro in een hybride warmtepomp en 12 zonnepanelen 50% bespaard zou kunnen worden op zowel gas als elektriciteit. Er zou bij een afschrijving in 17 jaar een maandelijks voordeel behaald worden dat kon oplopen tot 23 euro.


Dat leek me te mooi om waar te zijn en dat is het dus ook. Ik heb zelf maar eens aan het rekenen gegaan en heb die berekeningen voorgelegd aan Invent die de berekeningen aan SEN had aangeleverd. Invent bevestigde de juistheid van mijn berekeningen. Het komt er op neer dat de besparingen hoofdzakelijk met de zonnepanelen worden behaald maar dat die niet toereikend zijn om de investering in de hybride warmtepomp in 17 jaar terug te verdienen. De woonlasten gaan dus wel degelijk omhoog. SEN heeft gewoon selectief zitten shoppen in de berekeningen van Invent om een zo rooskleurig mogelijk beeld te schetsen.

De Tweede Kamer reageerde enthousiast. Dat kamerleden niet kunnen rekenen wist ik al wel maar van SEN had ik het niet verwacht.

Inmiddels is de bijlage herzien maar het is er niet beter op geworden. Niet alleen gaat het niet om een representatief huis, een vrijstaande arbeiderswoning uit 1916 met slechts een bewoner, de gepresenteerde gegevens deugen niet. Een gasbesparing van 94% door het plaatsen van een hybride warmtepomp is gewoon onzin. Hiermee worden consumenten bewust op het verkeerde been gezet.

Er wordt op dit moment een praktijkonderzoek uitgevoerd naar hybride warmtepompen door TNO en Hanzehogeschool in samenwerking met 7 organisaties waaronder de Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis. Men kijkt niet alleen naar het energieverbruik maar ook naar de geluidsproductie en naar de kosten. Eind dit jaar kunnen we dan beschikken over objectieve gegevens.

Duurzaam bouwen (102): Verwarming in april 2018

In april was de gemiddelde buitentemperatuur 13,5 graad (gemeten op 2,5 meter boven de grond). De warmtepomp verbruikte in april 26 kWh. Daarmee komt het totale jaarverbruik van de warmtepomp op minder dan 1150 kWh (november t/m april). In de rest van het jaar staat de warmtepomp uit.

In april werd 740 kWh opgewekt met de 24 PV panelen, net iets meer dan in april vorig jaar. Er werd netto 450 kWh teruggeleverd.

In de 9 maanden dat we er nu wonen hebben we 26 m3 leidingwater gebruikt. Op jaarbasis is dat dus 35 m3. Met de regenwatertank wordt dus een besparing van 70% gerealiseerd.

Wind op zee nu ook zonder zeedieren te belasten

Het heien van de funderingen van windturbines op zee is een crime voor veel zeedieren. Communiceren doen zeedieren via geluid. De frequenties variëren en hoe lager de frequentie hoe verder de geluiden dragen. Heien in de zeebodem produceert veel geluid waardoor het gehoor van veel zeedieren, zelfs op grotere afstanden, wordt beschadigd.

In de off-shore olie industrie werd al een alternatieve methode voor heien gebruikt die nu ook voor het eerst in Europa (Schotland) voor windturbines op zee is gebruikt, de “suction bucket” fundering ook wel caisson fundering genoemd. Simpel gezegd worden er drie grote stalen emmers omgekeerd op de bodem gezet en met een pomp wordt het water uit de emmers gezogen waardoor de emmers de bodem in zakken. Het maakt ook het eventueel verwijderen van dergelijke funderingen erg simpel door met een pomp water in de emmers te pompen.

Natuurlijk kan wind op zee ook met drijvende windturbines. Daarmee loopt Schotland eveneens voorop. Dergelijke drijvende turbines moeten nog wel met kettingen aan de zeebodem verankerd worden.

50% meer opslagcapaciteit door Nederlandse vinding

Lithium-ion accu’s krijgen tenminste 50% meer opslagcapaciteit als Leydenjar zijn silicium anode op de markt kan brengen. Ondanks deze vinding kleven er nog veel nadelen aan de Li-ion accu’s.

Omdat lithium aan de lucht verbrand is een luchtdichte verpakking een vereiste. Toch wil er nog wel eens een accu in de brand vliegen zoals we bij Tesla hebben gezien. Een ander nadeel van Li-ion accu’s is het gebruik van zeldzame metalen. Hoewel lithium beperkt beschikbaar is, is dat niet de grootste bottleneck. Dat is het nog minder beschikbare kobalt dat in de kathode wordt gebruikt. Het aantal oplaadcycli van Li-ion batterijen zonder significante degeneratie is ook nog eens beperkt. En dan zijn er nog de kosten. Li-ion batterijen zijn gewoon duur.

Al deze nadelen hebben zoutaccu’s niet. Zoutaccu’s zijn dus bij uitstek geschikt om teveel opgewekte energie met zonnepanelen op te slaan. Als de salderingsregeling straks vervalt voorspel ik een run op deze goedkope accu’s.

Duurzaam bouwen (101): Verwarming in maart 2018

In maart was de gemiddelde buitentemperatuur hetzelfde als in januari (5,3 graad gemeten op 2,5 meter boven de grond). Toch verbruikte de warmtepomp 50 kWh minder dan in januari (216 kWh tegenover 266 kWh). Dat was een direct gevolg van de passieve verwarming door de zon. Hoewel de zon inmiddels veel minder ver de woning inkomt dan in januari waren er veel meer zonne-uren. Dat komt ook tot uiting in de met de 24 zonnepanelen opgewekte energie. In maart was dat 590 kWh tegenover 141 kWh in januari. Netto werd er in maart 80 kWh teruggeleverd aan het net.

In totaal heeft de warmtepomp deze winter 1121 kWh verbruikt. Daarmee verbruikt de 3 kW warmtepomp een stuk minder dan op voorhand verwacht.

Duurzaam bouwen (100): Sterrenwacht en kruidenkas geplaatst

Met de plaatsing van de sterrenwacht en de kruidenkas is het huis eindelijk klaar.

Met behulp van de buren is de koepel op de onderbouw geplaatst. In twee dagen tijd is zo een nieuwe sterrenwacht in elkaar gezet en geplaatst. Voor het draaien van de koepel en het openen van de schuif is nu geen kracht meer nodig zoals bij de stalen koepel in Buinerveen het geval was. Nu rest nog de afwerking van het binnenwerk alvorens het waarnemen van sterbedekkingen door planetoïden kan worden hervat.

Met de plaatsing van een kruidenkasje gemaakt van gerecycled kunststof wordt inhoud gegeven aan het zelf verbouwen van verse kruiden. Als dat een succes wordt kunnen er kasjes worden bijgeplaatst.

Ecoliner van Reduxion maakt verwachtingen niet waar

Met veel tam tam wordt een nieuwe uitvinding van Wil Schotman gepresenteerd als de 1 op 1 vervanger van de CV-ketel. Vanaf eind 2018 kan iedereen zonder probleem van het gas af. CV-ketel eruit en Ecoliner erin. Weinig installatiewerk en ook nog eens weinig onderhoud en voor 2500 euro ex installatiekosten ben je van het gas af. Tijdens de presentatie op 13 maart 2018 in Hardenberg moet een sausje van quasi wetenschappelijke termen als “lichtpulsen” en “stratogassen” ons doen geloven dat dit het ei van Columbus is.

In het vooraf toegestuurde A4’tje informatie wordt gesproken over 35 tot 45% goedkoper dan gas. Dat leek te mooi om waar te zijn en dat is het dus ook. Alleen als je een hele dikke portemonnee hebt kun je zo van het gas af. De kosten van het apparaat zelf en de onderhoudskosten mogen dan meevallen, de resulterende energiekosten doen dat zeker niet. De gepresenteerde rekenmodellen deugen gewoon niet. Voor iedere kuub gas zou de Ecoliner slechts 5,3 kWh elektriciteit gebruiken. Dat is gewoon pure misleiding.

In veel gevallen zul je over moeten op krachtstroom, wat je al 600 euro aan vast recht per jaar scheelt op de energierekening. Maar voor een gemiddelde huishouden is dat gelukkig niet nodig. Het grote verschil zit ‘m in het prijsverschil tussen gas en elektra. Een kuub Gronings gas met een energie-inhoud van 9,7 kWh kost ruwweg 65 cent terwijl 1 kWh elektriciteit ruwweg 20 cent kost. De Ecoliner is een elektrisch verwarmingsapparaat en elektrisch verwarmen is gewoon 9,7*20/65=3 keer zo duur als verwarmen met gas. Dit is niet helemaal correct omdat je daarbij ook de rendementen moet verdisconteren. Het gemeten rendement van de Ecoliner komt op basis van de eerste metingen van Ted Wildering van de Hanze Hogeschool uit op 86 tot 90% waar zijn gemeten rendement van een Remeha CV ketel uitkomt op 75%. Als die metingen juist zijn dan zijn de energiekosten van de Ecoliner 2,5 keer zo hoog als die van een gasketel. Voor een gemiddeld huishouden dat nu 1500 kuub gas verstookt betekent dat dus 1500*0,65*1,5= 1460 euro extra kosten per jaar. Moet je naar krachtstroom dan gaat het dus om 2000 euro extra per jaar.

Natuurlijk kan dat wel enigszins worden verzacht door het plaatsen van zonnepanelen. Zonnepanelen verdienen zich immers in 6 jaar terug en daarna is de elektriciteit daarvan bij de huidige saldering gratis. Maar ja, niet iedereen kan zonnepanelen plaatsen en ook die saldering staat ter discussie. Kortom, niet aan beginnen is mijn advies.

Verslaafd aan uw mobiele telefoon?

Afkicken voor 12 dollar met de “Nophone”. Onbreekbaar scherm, nooit meer opladen, nooit meer gebeld worden op ongewenste momenten, nooit meer de irritante piepjes bij binnenkomende berichten en zeeën van tijd voor een goed gesprek. Je kunt hem rustig op tafel leggen tijdens een etentje buiten de deur. Wat een verademing!