Duurzaam bouwen (93): Nebia douche ontvangen

Op 2 oktober was het dan eindelijk zover. De Nebia shower werd door FedEx bij ons afgeleverd als een van de laatste van de 12000 die er in de voorverkoop waren verkocht.

Toen we de douche in 2015 bij de kickstarter Nebia bestelden en te horen kregen dat hij in juli 2016 zou worden uitgeleverd hadden we er alle vertrouwen in dat hij in ieder geval voor de geplande opleverdatum van onze nieuwe woning (juni 2017) beschikbaar zou zijn. Uiteindelijk bleek de planning van onze woning beter op orde dan de planning van Nebia. We moeten nu alleen nog even geduld hebben totdat de installateur tijd heeft om hem te installeren. We verwachten dat we rond half oktober onze ervaringen met u kunnen delen.

Duurzaam bouwen (92): Mefa schermen geplaatst

Zoals eerder al vermeld werkte onze warmtepomp niet goed. Tijdens tests draaide hij al snel onder nul. In zo’n geval stort de COP en het vermogen van de warmtepomp in. Dat probleem was het gevolg van een veel te korte lengte van de tyleen slang die als warmtespiraal in de regenwateropvangtank fungeerde. Die lengte is 60 meter terwijl Kensa (de fabrikant van de warmtepomp) daarvoor een lengte van 150 meter adviseert. Een rekenfoutje van de adviseur die door Geo Holland (de importeur van de warmtepomp) was ingehuurd.

Om het euvel te verhelpen is ervoor gekozen om twee mefa schermen van 1,20 bij 7 meter (afkomstig uit Duitsland) in te graven. Daarbij zat het ons bepaald niet mee. Het was de bedoeling om deze schermen verticaal op een diepte van 2 meter in te graven. De pogingen om een sleuf van 30 cm te graven strandden echter keer op keer door het instorten van de wanden. Onze zorgvuldig aangelegde tuin dreigde daardoor in een maanlandschap te veranderen.

Uiteindelijk is ervoor gekozen de schermen horizontaal te plaatsen op een diepte van 1,20 m. Een verdeler zorgt ervoor dat ook het regenwater in de tank nog een bescheiden bijdrage levert aan de warmtewinning. De komende winter moet blijken dat deze oplossing werkt.

Energieneutrale wijken

Nu we weten dat alle woningen in 2050 energieneutraal moeten zijn is het onbegrijpelijk dat gemeentes nog steeds toestemming geven voor nieuwbouwplannen waarbij dat niet het geval is.

Gelukkig zijn er ook Gemeentes die wel de toekomst tussen de oren hebben zoals de Gemeente Rijswijk met de 4000 woningen in de nieuwbouwwijk Rijswijkbuiten. Maar er zijn meer voorbeelden. De Provincie Utrecht heeft zelfs een leidraad voor gemeentes geschreven ten behoeve van het bouwen van aardgasvrije en energieneutrale wijken.

Ook op initiatief van de burgers worden inmiddels wel aardgasvrije en energieneutrale wijken gerealiseerd. Een goed voorbeeld daarvan is de Groene Mient in Den Haag.

Er is echter nog een lange weg te gaan en er zal dus een stevige intensivering nodig zijn om de doelstellingen voor 2050 te halen.

Duurzaam bouwen (91): CO2 opname door kalkhennep wanden

De eerste resultaten van metingen laten zien dat de kalkhennep wanden van onze woning inderdaad CO2 opnemen.

Twee personen ademen ’s nachts flink wat CO2 uit. Daardoor stijgt het CO2 gehalte in onze slaapkamer zonder ventilatie gemakkelijk naar 1440 ppm. (Dat is vergelijkbaar met stadslucht in woningen.) De Mac-waarde ligt op 5000 ppm, dat is de maximale waarde die op de arbeidsplaats gedurende een gehele werkdag nog net aanvaardbaar is.

Omdat we een paar dagen naar een B&B gingen is het leuk om te volgen wat in zo’n geval met het CO2 gehalte in onze slaapkamer gebeurt. Vanaf het vertrek om 9 uur ’s ochtends tot middernacht neemt het af tot 550 ppm. De volgende 24 uur neemt het verder af tot 275 ppm. Nog eens 24 uur later is het afgenomen tot 200 ppm. En bij thuiskomst 12 uur later was het afgenomen tot 180 ppm. Dat is aanmerkelijk minder dan het CO2 gehalte van de buitenlucht op zeeniveau (390 ppm).

Kortom de kalkhennep wanden bevorderen een gezond binnenklimaat.

Duurzaam bouwen (90): Nebia douche, een gebed zonder end

Velen van u wachten op onze ervaringen met de Nebia shower uit Amerika die in juni uitgeleverd zou worden. En opnieuw zult u net als wij geduld moeten hebben. Ondanks dat het geld begin augustus van onze rekening is afgeschreven is hij in augustus niet uitgeleverd. Het laatste nieuws is dat hij voor het eind van september wordt verstuurd. Dat betekent dat wij hem op zijn vroegst ergens in oktober ontvangen. Een reden voor deze nieuwe vertraging wordt niet gegeven.

Ons aanvankelijke enthousiasme wordt daarmee behoorlijk getemperd. We douchen op dit moment met een goedkope douchekop van de Gamma die 40% op water en energie bespaart (6 liter per minuut in plaats van 10 liter per minuut). In werkelijkheid besparen we meer omdat de Clage doorstroomverwarmer bij de opgegeven temperatuur van 38 graden gewoon niet meer dan ongeveer 4,5 liter per minuut kan leveren. De waterstraal uit de douchekop is daardoor niet erg sterk. Het is dus behelpen.

Duurzaam bouwen (89): Waterverbruik en energieverbruik

Op basis van globale berekeningen zou ons jaarverbruik van leidingwater rond de 10 m3 moeten liggen. Onze zonnepanelen zouden zo’n 6000 kWh moeten opwekken. Ruwweg een derde daarvan was voor de huishoudelijke apparatuur, een derde voor de warmtepomp en een derde zou beschikbaar komen voor elektrisch rijden.

Nu we er een maand wonen kunnen we een eerste balans opmaken. Het waterverbruik in augustus was ongeveer 1,5 en 2 m3. Dat ligt dus wat hoger dan onze verwachtingen.

Over het energieverbruik kunnen we iets meer zeggen. In augustus werd er met de zonnepanelen 798 kWh opgewekt. Er werd 726 kWh teruggeleverd. Daaruit kunnen we opmaken dat er 72 kWh onzichtbaar werd gesaldeerd (verbruikt tijdens opwekking). Daarnaast geeft de verbruiksmeter 106 kWh aan. Het werkelijke energieverbruik is dus 72 + 106 = 178 kWh. Op jaarbasis zal de huishoudelijke apparatuur dus bij benadering 2140 kWh verbruiken. Ook dat is iets hoger dan onze verwachtingen. Het verbruik van de warmtepomp zullen we pas in het voorjaar exact weten.

Onze zonnepanelen zijn op 5 oktober 2016 geplaatst. Met nog ruim een maand te gaan hebben ze inmiddels 5873 kWh opgewekt. Op jaarbasis komen we dus waarschijnlijk in de buurt van de 6600 kWh uit. Dat is 10% meer dan we hadden verwacht. De woning zal zo’n 2300 kWh netto opleveren en is dus met recht een energie plus woning.

Duurzaam bouwen (88): Meten is weten

Een duurzaam huis bouwen zonder ventilatie is een uitdaging. Als experiment is het mogelijk om via een planologisch principeverzoek toestemming te krijgen om op dit punt af te wijken van de verplichtingen uit het bouwbesluit. Of het binnenklimaat onder alle omstandigheden aangenaam en gezond blijft is af te wachten. Daarom hebben we een Netatmo weerstation geïnstalleerd. Dit weerstation heeft een binnen- en een buitenmodule. De binnenmodule meet iedere 5 minuten de temperatuur, de luchtvochtigheid en het CO2 gehalte en slaat dat op op internet. De buitenmodule meet de temperatuur, de luchtvochtigheid en de luchtdruk. Met de software van Netatmo wordt het verloop in grafiek weergegeven. Dat kan zowel vanaf een laptop, een tablet of een mobiele telefoon bekeken worden. Door een lichte aanraking aan de bovenzijde van de module wordt een kleur zichtbaar die een beeld geeft van de algehele luchtkwaliteit. Groen staat voor aangenaam en gezond, rood staat voor ongezond. De eerste metingen laten zien dat de luchtkwaliteit in alle ruimtes gezond is maar dat is natuurlijk maar een momentopname. Door een jaar lang te meten willen we een beeld krijgen van de luchtkwaliteit binnen onder alle weersomstandigheden.

Duurzaam bouwen (87): Bouwwerkzaamheden afgerond

Met de aanleg van het parkeerterrein van basaltsplit op honingraatplaten en het maken van de inrit op 31 juli zijn de bouwwerkzaamheden officieel afgerond. Daarmee is aan een bouwperiode van 17 maanden een einde gekomen. Toch zijn er nog wat kleine werkzaamheden die begin september moeten worden uitgevoerd om het probleem met de warmtepomp te verhelpen. Daarover later meer.

Hoewel nog niet alle spullen over zijn is de bewoning op 1 augustus gestart. De spullen die niet meegaan worden via marktplaats en via een garageverkoop verkocht. De rest gaat naar de kringloop. Op 1 september wordt het oude huis leeg opgeleverd aan de nieuwe eigenaren.

Duurzaam bouwen (86): Keim Soldalan ME

De buitenwanden krijgen eindelijk de definitieve kleur: wit. Wij hebben gekozen voor Keim Soldalan ME. Deze silicaatverf vormt een geheel met de biokalk (biocalce) stuclaag waardoor het onderhoud beperkt wordt. Deze verf is niet alleen onderhoudsvriendelijk en milieuvriendelijk hij breekt ook nog de stikstofoxiden die via uitlaatgassen in het milieu terecht komen af. Daarmee levert onze woning ook nog een bijdrage aan een gezond buitenklimaat. (Eerder gebruikten we al Keim Biosil voor een gezond binnenklimaat.)

Komende week brengt Schuur schilderwerken uit Emmen de tweede laag van deze verf aan. Op wat installatiewerk na is de woning dan klaar. We kunnen ons dus volledig richten op het afmaken van de inrichting. De grote stukken zijn inmiddels verhuisd. Het kleine spul (6 dozen per keer) verhuizen we verder zelf. We verwachten rond 1 augustus definitief over te gaan. We moeten ons dan nog wel een maandje behelpen omdat de Nebia douche nog steeds niet is uitgeleverd.

Duurzaam bouwen (85): Warm water

Wij douchen met regenwater. Dat geeft geen kalkaanslag en is gezonder voor de huid. Ook het zeepgebruik vermindert en agressieve stoffen om kalkaanslag te verwijderen zijn daardoor niet nodig. Regenwater is gemiddeld zo’n 10 graden, ’s zomers ligt die temperatuur hoger en ’s winters lager.

Hoe krijgen we het douchewater op temperatuur?
We doen dat in twee stappen. We verwarmen het eerst voor door middel van een warmtewisselaar in het buffervat van de warmtepomp. ’s Winters heeft het buffervat een temperatuur van 28 graden. Het dan koude regenwater wordt daarmee voorverwarmd tot zo’n 25 graden. Met een Clage MCX6 doorstroomverwarmer wordt dit voorverwarmde water verder verwarmd tot 45 graden. ’s Zomers staat de warmtepomp uit. Het buffervat neemt dan de omgevingstemperatuur van 20 graden aan. Het dan warmere regenwater wordt met het buffervat voorverwarmd tot 20 graden en de doorstroomverwarmer verwarmt het dan verder tot 38 graden.

Met de Clage MCX6 kun je met een display kiezen uit 3 temperatuurinstellingen te weten 35, 38 en 45 graden. Met de MCX6 kun je 3,3 liter per minuut 25 graden opwarmen. De Nebia douche verbruikt 2,84 liter per minuut dus voor ons is de MCX6 voldoende.

Ook voor de wastafel hebben we een Clage MCX6 voor warm water. Hier gebruiken we gewoon leidingwater dat een temperatuur van 13 graden heeft. Bij de spoelbak in de keuken hebben we een Quooker geïnstalleerd die zowel koud, warm als direct 100 graden water levert.