Lithium ferro accu’s (LiFePO4)

Zoals ik eerder schreef hebben de Li-ion accu’s enkele in het oog springende nadelen. Er bestaat een, weliswaar klein, explosiegevaar en ze maken gebruik van het zeldzame kobalt voor de kathode. Er is een goed alternatief dat geen gebruik maakt van kobalt maar van het in overvloed aanwezige ijzer en fosfaat.

Deze accu’s zijn daardoor niet alleen milieuvriendelijker en veiliger maar ze blijken ook nog eens sneller op te laden. Bovendien blijkt diep ontladen geen schade te geven en ze kunnen zonder problemen in elke laadtoestand worden opgeborgen. Ook contact met water is ongevaarlijk. Het enige nadeel is dat ze een 14% lagere capaciteit hebben dan Li-ion accu’s. Daar staat dan weer tegenover dat ze lichter in gewicht zijn. De prijs is ook nog wat hoger maar bij een hogere productie zal dat uiteindelijk omslaan in een lagere prijs, omdat zowel ijzer als fosfaat veel goedkoper is dan kobalt.

Voor de elektrische fiets zijn ze inmiddels beschikbaar, in elektrische auto’s nog niet.

Duurzaam bouwen (105) Opnieuw records en jaarcijfers

In juli was het opnieuw extreem droog. Op zaterdag 28 juli bereikte het regenwaterniveau in de tank een absoluut dieptepunt ondanks het extreem zuinige gebruik van regenwater, namelijk 5% (375 liter). Het verlangen naar een plensbui werd op 28 juli ingelost. De tank is nu weer 50% gevuld, goed voor een maand douchen en wasmachine. Het maandrecord opgewekte energie van 1065 kWh in mei werd in juli opnieuw aangescherpt en staat nu op 1100 kWh.

Nu we een vol jaar in De Wijk wonen kan ik de gedetailleerde jaarcijfers van opwekking en verbruik presenteren.
Lees verder

Volledig autarkisch voor energie

Energieneutrale woningen, nul op de meter woningen en energie plus woningen, het zijn allemaal min of meer geslaagde pogingen om van fossiele brandstoffen af te komen en zoveel mogelijk zelf energie op te wekken. Een aansluiting op het elektriciteitsnet blijft echter nodig.

Een stap verder is een woning die helemaal geen aansluiting op het net nodig heeft. Er zijn in Nederland verschillende woningen die dat principe hanteren. Vaak wordt daarbij naast zonnepanelen een kleine windturbine ingezet maar als het niet waait en er is geen zon, zoals hier ’s winters meer dan eens het geval is dan heb je een probleem. Een batterij waarmee energie kan worden opgeslagen geeft in zo’n geval wel enig soulaas maar juist omdat er ’s winters meer energie wordt verbruikt heeft men ook nog een aggregaat nodig op bio-diesel en niet te vergeten een energiemanagement systeem. Al met al is dit wel een erg ingewikkelde oplossing. Bovendien wordt er zo nogal wat lawaai geproduceerd. Kan dat niet simpeler?

Het antwoord is ja! In 2011 publiceerde ik al eens een artikeltje over de evenwichtige opwekking van energie waarbij PV panelen en een micowkk CV ketel met stirlingmotor ervoor zorgde dat de opwekking van energie redelijk in balans is met het verbruik van energie. De resterende onbalans zou je kunnen opvangen met een batterij. Het nadeel van deze oplossing is wel dat je nog steeds fossiele brandstof nodig hebt. Inmiddels is er een oplossing waarbij fossiele brandstof niet meer nodig is, namelijk een pelletketel die ook elektriciteit opwekt. Ook daarbij wordt een stirlingmotor ingezet. Voor huizen die niet meer dan 1800 m3 gas verstoken is zo’n 50.000 euro nodig om dit voor elkaar te krijgen. Verstookt u aanzienlijk meer dan praten we al minimaal over 80.000 euro. Kortom dit is, ondanks het positieve verhaal in onderstaande video, nog niet iets om direct mee aan de slag te gaan.

Voorlopig is het veel goedkoper om een netaansluiting te houden en die te gebruiken als batterij.

Duurzaam bouwen (104): Droogte zet door in juni 2018

Ik had nog niet een plensbui gewenst of we kregen er een begin juni. Die zorgde ervoor dat de regenwatertank weer volledig werd gevuld. Ik kon zelfs de vijver weer voor een deel aanvullen. Het was wel de enige serieuze bui in juni. De regenwatertank staat daarom eind juni weer op 30% mede als gevolg van het beregenen van de tuin. De toiletspoeling blijft dus voorlopig op leidingwater. Het gebruik van leidingwater zal dus wat hoger uitpakken dan oorspronkelijk geraamd. Eind deze maand weten we het precies.
Lees verder

Winddelen via windcentrale nog steeds niet interessant!

Tussen Rouveen en Staphorst worden 3 windturbines gebouwd die via 5000 winddelen aan de man worden gebracht. In het plaatselijke streekblad wordt gesproken over een gegarandeerd rendement van 6 %. In de windenergie courant staat: “Ook financieel is het interessant voor de deelnemers. Zij kunnen rekenen op een rendement van 6 procent.” Dat wekt inderdaad de indruk van zekerheid. Niets is echter minder waar.

In de informatie van de windcentrale spreekt men over een aantal aannames.
-de windturbines gaan minimaal 20 jaar mee en meestal langer. De praktijk leert dat dat onjuist is.
-er wordt uitgegaan van een kale kWh prijs van 0,071 eurocent. De praktijk leert dat de meeste energieleveranciers daar ruim onder zitten.
-er wordt vanuit gegaan dat een winddeel 500 kWh oplevert. De praktijk leert dat de productie van een windturbine in de tijd flink afneemt, tot soms slechts 50%.
-er wordt uitgegaan van een prijsstijging van de kale kWh prijs van 2% per jaar. De praktijk leert dat er de laatste jaren alleen maar sprake is van een prijsdaling (van 0,075 in 2007 tot 0,066 in 2017; bron CBS). Alleen de stijging van de energiebelasting zorgde voor een hogere kWh totaalprijs.
Lees verder

Revival van kolen?

Er worden nog steeds erg veel kolen verbrand voor de energieproductie. En dat terwijl kolen meer CO2 produceren dan gas. Dat is gemakkelijk te zien op basis van de achterliggende scheikunde.

Kolen: C + O2 -> CO2 + energie
Gas: CH4 + 2O2 -> CO2 + 2H2O + energie

Bij gas levert dus niet alleen de verbranding van koolstof maar ook de verbranding van waterstof energie. Er komt per eenheid energie dus minder CO2 in de atmosfeer.

Er wordt regelmatig gesproken over het afvangen van CO2 en ondergronds opslaan. Beide technieken zijn in de huidige praktijk erg duur. Kan dat niet anders?
Lees verder

Hoe komt u zo goedkoop mogelijk van het gas af?

Deze vraag wordt steeds actueler nu er gesproken wordt over het verbieden van CV ketels en CV combiketels die op gas werken. Als argument wordt het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen gebruikt. Dat dichtdraaien werd trouwens hoog tijd.

[Laat u echter niet om de tuin leiden over gastekorten. Nederland heeft miljarden geïnvesteerd in de gaspijpleiding vanuit Rusland en terminals op de Maasvlakte voor aanlanden van vloeibaar aardgas, dus gas is er in overvloed. Ook het bijmengen van stikstof om de calorische waarde te verlagen naar dat van Gronings gas is in principe geen probleem.]

Maar goed, de kogel is nu eindelijk door de kerk. En volgens het nieuwe klimaatakkoord wordt de belasting op gas flink verhoogd en die op elektriciteit verlaagd. Voor de calculerende burger, die decennialang via exorbitant hoge energiebelastingen de grootverbruikers heeft gesubsidieerd, voldoende reden om na te denken over wat hij nu het best kan doen. Zomaar overschakelen op elektriciteit is in ieder geval geen goed idee omdat een kWh energie uit gas nog steeds 3 keer zo goedkoop is als elektriciteit uit het stopcontact. Oplossingen zoals elektrische kacheltjes, elektrische vloerverwarming, infrarood panelen en elektrische CV apparaten zoals de ecoliner zorgen er alleen maar voor dat de energierekening tenminste twee keer zo hoog wordt.

Om het gemiddelde gezin in een tussenwoning op weg te helpen heb ik daarom een artikel geschreven. Valt u niet in die categorie dan zijn er andere oplossingen mogelijk. Via een advies op maat kunnen wij ook u van het gas af helpen.

Duurzaam bouwen (103): Record opwekking in mei 2018

In mei 2018 wekten onze 24 zonnepanelen 1065 kWh op. Dat is ruim 16% van de jaarproductie. Er werd netto ruim 820 kWh teruggeleverd aan het net.

Het heeft in mei nauwelijks geregend in De Wijk. Het niveau in de vijver is 20 cm gezakt. Ook in april was er al weinig regen gevallen, reden om de toiletspoeling eind april al op leidingwater over te schakelen. Daardoor konden we in mei blijven douchen en wassen met regenwater. Eind mei is de regentank nog 30% gevuld, genoeg voor een dag af 20. Het is daarom te hopen dat er in De Wijk nu ook eens een flinke plensbui valt zoals we elders in het land hebben kunnen zien.

De klimaatbeheersing in de woning is nog niet helemaal naar tevredenheid. Zo wordt de koeling van de woning een probleem als het dagenlang achter elkaar extreem warm is. De temperatuur loopt dan in de woonkamer uiteindelijk op tot 25,5 graden en in de slaapkamer tot 23,5 graden. Door in de vroege ochtend warmte te spuien kan er wel 1 tot 1,5 graad af maar dat is voor ons nog te warm. We overwegen daarom alsnog een koelunit aan de warmtepomp toe te voegen. De komende maanden houden we daarom de temperatuur extra in de gaten.

Ook de vochtigheidsgraad blijft te hoog naar ons zin. Het CO2 gehalte in de woning is echter wel prima.

Van het gas los met infrarood panelen?

In het Radarextra programma van 21 mei zijn infrarood panelen geadviseerd door thuisbaas van Urgenda voor de verwarming van een woning in Amsterdam. Opmerkelijk was het antwoord op de slotvraag, “en wat betekent dat voor de energierekening?”: “Ja dat moeten we afwachten!” Dat is typerend voor het soort adviezen dat geen duidelijkheid geeft en gespeend is van enige technische kennis bij de adviseurs.

Het rekensommetje is toch relatief simpel. Een infrarood paneel is een vorm van elektrische verwarming. In principe is dat een COP1 verwarming (er komt net zoveel energie in de vorm van warmte uit als je er aan energie in de vorm van elektriciteit in stopt). Elektrisch verwarmen is drie keer zo duur is als gasverwarming. In dit geval is dat niet helemaal correct omdat infrarood panelen stralingswarmte afgeven waarbij de omgevingstemperatuur best een graad of 3 lager kan zijn om toch comfortabel te zijn. Per graad bespaar je zo’n 6% op energie dus de totale energiebesparing kan daardoor oplopen tot ongeveer 20%. De kosten worden dus niet 300% maar slechts 240%. Tel uit je verlies! Dat thuisbaas en Urgenda dat niet zouden weten is flauwekul.

Zijn infrarood panelen dan helemaal nergens goed voor? Nee, zo erg is het gelukkig ook weer niet. Daar waar slechts kort meer warmte wordt gevraagd dan de relatief lage omgevingstemperatuur kan het zeker een uitkomst zijn. In de badkamer is dat bijvoorbeeld het geval. Een infrarood spiegel bij de wastafel is dus zeker comfortabel en bespaart energie. Bovendien beslaat zo’n spiegel niet wat verder bijdraagt aan het comfort. Een ander voorbeeld is een infrarood paneel onder een bureau in een werkkamer die maar enkele uren per dag wordt gebruikt.

Stichting Samen Energie Neutraal kan niet rekenen

Stichting Samen Energie Neutraal (SEN) bood in november 2017 een rapport aan aan de Tweede Kamer met daarin de Quick-Fit oplossing waarmee woningen in Nederland versneld energieneutraal zouden kunnen worden gemaakt.

Helaas blijken de rekensommen voor een gemiddeld huishouden die in de bijlage 1 van het rapport zijn opgenomen niet te kloppen. Ze schetsen net als in de video hieronder een veel te rooskleurig beeld waarbij er met een investering van 7000 euro in een hybride warmtepomp en 12 zonnepanelen 50% bespaard zou kunnen worden op zowel gas als elektriciteit. Er zou bij een afschrijving in 17 jaar een maandelijks voordeel behaald worden dat kon oplopen tot 23 euro.


Dat leek me te mooi om waar te zijn en dat is het dus ook. Ik heb zelf maar eens aan het rekenen gegaan en heb die berekeningen voorgelegd aan Invent die de berekeningen aan SEN had aangeleverd. Invent bevestigde de juistheid van mijn berekeningen. Het komt er op neer dat de besparingen hoofdzakelijk met de zonnepanelen worden behaald maar dat die niet toereikend zijn om de investering in de hybride warmtepomp in 17 jaar terug te verdienen. De woonlasten gaan dus wel degelijk omhoog. SEN heeft gewoon selectief zitten shoppen in de berekeningen van Invent om een zo rooskleurig mogelijk beeld te schetsen.

De Tweede Kamer reageerde enthousiast. Dat kamerleden niet kunnen rekenen wist ik al wel maar van SEN had ik het niet verwacht.

Inmiddels is de bijlage herzien maar het is er niet beter op geworden. Niet alleen gaat het niet om een representatief huis, een vrijstaande arbeiderswoning uit 1916 met slechts een bewoner, de gepresenteerde gegevens deugen niet. Een gasbesparing van 94% door het plaatsen van een hybride warmtepomp is gewoon onzin. Hiermee worden consumenten bewust op het verkeerde been gezet.

Er wordt op dit moment een praktijkonderzoek uitgevoerd naar hybride warmtepompen door TNO en Hanzehogeschool in samenwerking met 7 organisaties waaronder de Consumentenbond en Vereniging Eigen Huis. Men kijkt niet alleen naar het energieverbruik maar ook naar de geluidsproductie en naar de kosten. Eind dit jaar kunnen we dan beschikken over objectieve gegevens.